Het theorie-examen: voor de één een makkie, voor de ander
een drama
En hoe het systeem ons langzaam opbreekt
Stel je voor: je bent net begonnen met je rijopleiding. Na
zo’n tien uurtjes rijden begint het al te kriebelen…
“Moet ik nu al m’n theorie halen?”
En dan bedoelen we niet alleen leren, maar écht: het officiële CBR-examen doen.
Je instructeur zegt nog nadrukkelijk:
"Je kunt ook gewoon rustig beginnen met leren, hoor. Je
hoeft nog geen examen te doen."
Elke week een paar uurtjes studeren, in je eigen tempo. Je
hebt goede boeken, en je rijschool – bijvoorbeeld Het Zicht – biedt ook
nog een klassikale theoriecursus aan. Klinkt goed, toch?
Maar ja, zo gaat het meestal niet.
We gaan pas leren… een paar dagen van tevoren. Of nog erger:
helemaal niet.
En dan volgt het “advies van de experts”:
“Doe maar een turbootje.”
Zo’n dagcursus. Om 06:30 uur beginnen, om 13:00 uur examen.
En dan?
Je zakt.
8 fouten te veel.
“Ongelooflijk… hoe kan dat nou?”
Volgende poging dan maar: wat video’s kijken op YouTube.
Misschien dat dat helpt?
Waarom lukt het zó vaak niet?
Leren kost tijd. Het werkt niet als je alleen maar de antwoorden
op de vragen uit je hoofd leert.
Maar dat is precies wat we doen in die zaaltjes.
Samenvattingen?
Notities maken na het lezen van een hoofdstuk?
Herhalen?
Oefenexamens maken?
Nee joh, dat doen we niet meer.
En daar is ‘ie weer: het monster van de turbo-cursus.
Sommige leerlingen zijn een jaar lang bezig met hun
theorie.
En in die tijd… stoppen ze met rijlessen. Want dat “heeft geen zin zonder
theorie”.
En als ze het dan eindelijk halen?
“Dan wil ik wel gelijk afrijden, hè!”
Hoe kijkt de overheid hier eigenlijk naar?
Een oprechte vraag.
Wat vindt het CBR hier nou van?
Hebben ze geen mening, geen richting, geen koers?
Of mogen ze niets zeggen?
Of is het al lang beslist? Afgehamerd? Klaar?
Want wat blijkt:
Meer dan 61% van de kandidaten zakt bij de eerste poging voor het
theorie-examen.
In godsnaam... hoe dan?
Het verdienmodel draait op volle toeren.
Big booming business.
En de verkeersveiligheid?
Die wordt laagprofiel weggemoffeld.
Als vuil.
Want dat is wat er gebeurt: het hele systeem wordt misbruikt.
Niet om veiliger verkeer te creëren.
Maar om te cashen.
Wat stellen we nog voor?
Het vak van rijinstructeur stelt – zo lijkt het – steeds
minder voor.
Een trucje leren.
Beetje met je lesauto op TikTok.
Of filmpjes voor de likes op je socials.
Niet voor de leerling.
Niet voor de veiligheid.
Maar voor het bereik.
Ondertussen draaien we op retorische systemen waarvan
we de uitkomst al kennen.
Leerlingen worden afgerekend op falen.
"Je keek niet in je dode hoek... gezakt."
Ga toch weg.
Ga actief met je leerling aan de slag.
Leer hem of haar iets.
Inzicht, reflectie, persoonlijke aandacht.
Daar gaat het om.
En ouders...
Stop met het zetten van druk.
Een rijopleiding kost geld. Punt.
Maar dat mag geen reden zijn om je kind onder stress te zetten.
En zeker geen reden om de instructeur te behandelen als een
soort gebruiksvoorwerp:
"Regel het maar. Snel graag."
Dat gevoel groeit. Elke dag.
En het vreet aan het vak.
Tijd voor een nieuwe leerlijn
Het systeem moet op de schop.
We moeten naar een andere structuur in de opleiding.
Een heldere leerlijn of tijdlijn, met vaste stappen.
Ingebouwd. Geborgd.
Persoonlijk. Realistisch. Doordacht.
Als dat niet gebeurt?
Dan zakken we.
Diep. En muurvast.
