"Leren? Nee joh, we willen gewoon slagen."
Een eerlijke kijk vanuit de lesauto
Daar zit (lig) je dan. 05:15. De wekker gaat. Waarom? Theoriecursus. Niet omdat iemand daar wakker voor wil worden, maar omdat het moet. Je mag namelijk pas praktijkexamen doen als je die verdomde theorie op zak hebt. Dat papiertje is je ticket. Geen bewijs van inzicht of verkeerskennis. Gewoon een vinkje. En dat weet iedereen.
De leerling weet het. De ouders weten het. De rijschool weet het. En de cursusaanbieders? Die weten het als geen ander. Iedereen speelt het spelletje mee.
Om 06:30 begint het spektakel. Een zaaltje, stoelen in rijen. Geen tafels – je hoeft immers niets te schrijven. Een 'cursusleider' die zijn standaardverhaal afdraait. Geen boeken. Geen lesmateriaal. Geen voorbereiding. De meeste aanwezigen hebben nog nooit van het RVV gehoord, laat staan een regel gelezen. Maar dat is ook niet nodig. We leren hier niet verkeer, we leren hoe je het examen haalt.
Wat leer je als 18-jarige op zo’n ochtend? Niet veel. Een paar trucjes misschien. Wat tips voor twijfelvragen. Welke antwoorden het vaakst goed zijn. Hoe het CBR “denkt”. Maar begrip? Inzicht? Verantwoordelijkheidsgevoel? Geen tijd voor. Geen ruimte voor. En eerlijk gezegd: geen interesse voor.
Wat is leren eigenlijk?
Leren – écht leren – is een duurzame verandering in denken en doen. Het betekent dat je iets begrijpt, dat je gedrag zich aanpast. Dat je oorzaak en gevolg leert zien. Dat je snapt waarom die borden er staan. Waarom snelheid soms minder belangrijk is dan overzicht. Leren is: verantwoordelijk worden voor je eigen handelen in een wereld vol anderen.
Maar dat beeld past niet in deze rijopleiding.
We willen slagen.
Zo snel mogelijk.
Met zo min mogelijk moeite.
En als het kan: in één keer.
Dus rammen we in zes uur wat trucjes erin. Zonder boek, zonder oefenen, zonder zelfstudie. Want ja, “ik ben meer een praktijkmens”, zeggen ze dan. En dus verandert “leren” in gokken. Theorie wordt een multiple choice quiz in plaats van een voorbereiding op je verantwoordelijkheid in het verkeer.
En dan komt het moment suprême: het examen.
Je maatje slaagt – nét – met zes fout.
Jij zakt – 11 fout.
En daar zit je dan, naast je instructeur. Met een blik alsof je net naast een loterijprijs hebt gegrepen. Geen schaamte, geen reflectie.
“Het waren moeilijke vragen.”
“Ik had net pech.”
“Volgende keer beter.”
Ja hoor.
En daar komt de onvermijdelijke conclusie:
“Misschien moet ik het toch echt gaan leren...”
Gevolgd door:
“Ik vraag het even aan m’n moeder.”
Ach, natuurlijk.
Mama regelt het wel weer.
Zoals ze je vanochtend ook heeft gebracht.
Leren autorijden is niet gemakkelijk. Het is technisch, mentaal en sociaal.
Maar zolang theorie slechts gezien wordt als een hindernis in plaats van een basis, blijven we dit spelletje spelen.
Met z'n allen.
Dag in, dag uit.
En eerlijk?
Ik word er moe van.
