Daar zit je dan als instructeur. Oortjes in, hoodie op. Lekker professioneel, kerel. Precies dat straal je uit. O ja, en je gebruikt je leerling ook nog als klikbait. Topper. Ondertussen rijd je in een auto die nog net door de keuring komt, met bandjes waar je vraagtekens bij kunt zetten. “Kan ik hier nog wel het klaverblad mee halen?”
En dan die vraag die altijd komt: “Vind je het leuk werk, zo de hele dag zitten?”
Wat denk je zelf dat ik aan het doen ben? Gewoon ongeïnteresseerd zitten toekijken? Volgels spotten? Nee, ik ben constant bezig: observeren, uitleggen, motiveren.
Nog zo’n klassieker: “Je zal wel lekker verdienen met dat lessen, hè?”
Wat denk je zelf? Alles zwart in het zakje? Dat de auto-onderhoudjes gratis zijn, gedaan door een of ander mannetje? Mijn werkdag begint om 08:00 en eindigt om 19:00. En ja, ik heb een lunchpauze, gelukkig.
We kunnen niet toveren. Al wordt dat wel gedacht. Ons vak is uitleggen, observeren, motiveren. Daarvoor heb je motivatie nodig, óók van de leerling. En daar wringt het vaak. Want de turbo-theorie is de rotte appel in de mand. Trucjes stampen in plaats van inzicht ontwikkelen. Leuk dat je slaagt, maar verkeersbewustzijn? Nul.
De branche zelf maakt het nog erger. Foto’s van geslaagden overal. Met bordjes, met glimmende gezichten. Klik, klik, klik: de leerling als trofee. Het lijkt soms meer op een kermis dan op een vak. Wat is de volgende stap? Confetti? Petjes? Ondertussen vallen er dagelijks jonge doden in het verkeer.
En wij instructeurs? Wij denken ook dat we altijd gelijk hebben. Dat hoe groter de rijschool, hoe beter je bent. We verwarren ego met vakmanschap. We vergeten dat het fundament nooit is meegegroeid. Geen cao, geen goede beloning, de houten palen rotten al jaren weg.
De brancheorganisaties? Die spreken vooral langs elkaar heen. Op de man spelen lukt ons goed, maar bouwen aan een solide systeem? Ho maar. Het verdienmodel is het vergif van dit vak. TikTok laat ons ondertussen haarscherp zien hoe knullig we soms bezig zijn. Alles moet gefilmd, alles moet gedeeld. Grenzen? Bestaan niet meer.
En dan de IBKI. Elke vijf jaar opnieuw je “plasje” doen. Een praktijkbeoordeling. Een meneer achterin die luistert of je didactisch nog wel op niveau bent. Voor een starter: prima. Voor een ervaren instructeur? Het voelt als een chirurg die na twintig jaar nog een EHBO-cursus moet halen.
Kortom: het fundament klopt niet. De branche wankelt. Iedereen werkt op zijn eigen frequentie. Verschillende stromingen, geen architect, geen restaurateur. Wie gaat dit vak redden? Misschien hoort de rijopleiding gewoon in het onderwijs. Tot die tijd ploeteren we door. Hoodie op, glimlach op. En ondertussen weten we: het vak is groter, zwaarder en belangrijker dan wie dan ook denkt.
