Vroeger was alles anders. Dus ook het theorie-examen.
En ja hoor, ook toen zakten we massaal. Gewoon, ouderwets afgaan met stijl. Alles afhankelijk van je leeftijd, je ervaring en hoe vaak je al jankend naar huis was gefietst met één foutje teveel. Been there, done that. Ik heb zelf ook meerdere keren op dat blauwe stoeltje gezeten, zwetend boven dat schermpje met die drukknoppen. En als je het antwoord niet wist? Dan keek je gewoon stiekem naar de reflectie van de rode of groene gloed in het raamkozijn — wie had een spiegel nodig?
Ondertussen paradeerde er een examinator langs de rijen alsof hij op zoek was naar criminelen in plaats van pubers met faalangst. Leren deed je uit een boekje, zwart-wit illustraties, geen toeters, geen bellen. Of je zat op zolder bij een rijschool — ergens tussen de oude kerstballen — dia's te kijken met zeven andere zwoegers. Ik zie het nog voor me: zoldertje van een tussenwoning, geur van koffie en zenuwen. Uiteindelijk slaagde ik dan toch. Hoera.
 |
| foto CBR |
Fast forward: twintig jaar geleden bracht ik soms zelf leerlingen naar hun theorie-examen. Klein stukje service, kopje koffie erbij. En dan observeren — pure menskunde. Leerlingen die nog snel in hun boekje spieken, ouders die meer zweten dan hun kroost. Vervolgens werd de zaal opengesteld alsof het een ritueel was. Vijftig kandidaten, allemaal tegelijk naar binnen. En dan, een halfuur later, de grote uitslagronde. De examinator met een stapel papieren, gezicht als een begrafenisondernemer. "Helaas gezakt, volgende keer beter." Repeat. Soms klonk er ergens in de zaal een "Gefeliciteerd!", maar meestal... vijftig man erin, vijftig man eruit, nul geslaagd. Alsof het de bedoeling was.
En nu? Nu is het allemaal hightech. Theorie-examen 2.0. Alles digitaal. Mooie touchscreen, fancy beveiliging. Maar guess what? Ook de fraude is mee-geëvolueerd. De turbo-methode, voorzegsystemen, oortjes in, brillen met camera’s — het is alsof James Bond zelf zijn rijbewijs probeert te halen. En het ergste: iedereen vindt het wel best.
Op 7 april jongstleden, de nieuwe norm: 50 vragen, maximaal 6 fout. En ja hoor — kandidaten zakken harder dan een baksteen in een vijver. Vijftien fout, schouders ophalen, “Ach ja, jammer dan.” Geen idee van verkeersregels, geen begrippenkennis, laat staan uitzonderingen. Alles te moeilijk, want de jeugd zit liever met TikTok op de achterbank dan met hun neus in een theorieboek.
We zijn inmiddels wel doordrongen van het feit dat de theorie cruciaal is. Misschien zelfs belangrijker dan het praktijkexamen. Maar ja, de leerling van nu? Die leert niet meer. Die consumeert. Zombies achter een scherm, korte aandachtsspanne, alles moet snel, makkelijk en liefst zonder nadenken.
En daar komt het: het is tijd voor verandering. Weg met dat online geneuzel. Theorie terug naar de rijschool. Klassikaal. Discussies, vragen stellen, écht inzicht opbouwen. Een docent die je niet alleen lesgeeft, maar je uitdaagt, triggert om na te denken. Theorie moet geen trucje zijn, maar een vaardigheid.
De grote vraag: wanneer gaat de deur open voor échte verkeersveiligheid? En nog belangrijker: wie staat er met twee handen op de klink om 'm dicht te houden?
