Het Belang van Slagingspercentages in de Rijopleiding
Slagingspercentages blijven een veelbesproken onderwerp binnen de rijopleiding. Maar wat zegt het slagingspercentage eigenlijk? Is het echt een goede maatstaf voor succes? De druk om in één keer te slagen is hoog. Dit wordt vaak gezien als hét bewijs dat je een goede bestuurder bent. Het behalen van ‘vrijstelling’ bij een tussentijdse toets wordt als essentieel beschouwd, en het gesprek met de examinator lijkt soms ondergeschikt aan de uiteindelijke uitslag. Maar is dit wel de juiste benadering?
Een rijexamen moet een redelijke kans op slagen bieden. Maar hoeveel procent is redelijk? En kunnen we dat waarborgen? In principe wel, mits de examenkandidaten voldoende bekwaam zijn. Ligt hun niveau onder de gewenste standaard, dan wordt het examen onzeker en onvoorspelbaar. Kandidaten met voldoende vaardigheden kunnen de druk aan, maar voor de meesten leidt het tot mislukking. Veel leerlingen moeten van hun ouders beginnen met rijlessen, terwijl ze hier zelf nog niet klaar voor zijn. Daarnaast kampen veel leerlingen met angst, wat de rijopleiding extra uitdagend maakt. Er heerst een enorme druk om examen te doen, vaak zonder dat iedereen precies weet wat de leerdoelen van de rijopleiding zijn.
Het slagingspercentage wordt gezien als een cruciale graadmeter, maar waarom eigenlijk? Natuurlijk is het ongewenst dat een kandidaat met een laag niveau zakt, en als dat te vaak gebeurt, daalt het slagingspercentage. Een rijschool met een slagingspercentage rond de 30% moet zich afvragen waar de oorzaak ligt: in de rijschoolbranche zelf of ergens anders? Soms wordt een leerling geslaagd verklaard, ondanks tekortkomingen, en dat is goed voor het slagingspercentage. Andersom kan een kandidaat zakken op een klein onderdeel, ondanks een verder goed examen. Wat zegt het slagingspercentage dan nog? Is het een nuttige indicator of een middel dat zijn doel voorbijschiet?
Wat kunnen we eigenlijk aflezen uit slagingspercentages? Hoeveel lessen heeft een leerling gehad? Welke leerstijl past bij de leerling? Is hij of zij een doener of een dromer? Wordt er verwacht dat de kandidaat ‘op niveau komt’ omdat het examen al gepland is? Is dat de verantwoordelijkheid van de instructeur of de leerling? Verkeersveiligheid staat voorop, maar vaardigheden kunnen niet simpelweg worden aangeleerd met de instelling ‘fake it till you make it’. Toch zijn er kandidaten die op die manier door de opleiding komen en in één keer slagen, zonder echt bekwaam te zijn.
Welke rol speelt de lesmethode hierin? De basis van een goede rijopleiding is stap-voor-stap leren, waarbij voertuigbeheersing het fundament is. Maar binnen de rijschoolbranche is het verdienmodel dominant en bepalend. Spoedcursussen en ‘in 10 dagen je rijbewijs’-programma’s trekken klanten, maar garanderen geen kwaliteit. Examenroutes oefenen, puur om het trucje onder de knie te krijgen, is geen duurzame manier van opleiden. Faalangstexamens worden soms ingezet als strategie om een kandidaat een vals gevoel van zekerheid te geven. Maar hoort faalangst eigenlijk wel thuis in de rijopleiding? Vaak wordt het door instructeurs gecreëerd en door leerlingen overgenomen.
Slagen in één keer zou geen doel op zich moeten zijn. Het belangrijkste is dat een bestuurder veilig de weg op kan. Toch horen we verhalen van geslaagde kandidaten die na hun examen niet meer durven te rijden of onzeker zijn. Hoe kan dat, als ze ‘klaar’ zouden moeten zijn?
Ook bij het theorie-examen zien we deze trend: het liefst in één keer slagen, zonder echt te begrijpen wat de regels betekenen in de praktijk. Sommige kandidaten leren trucjes, zonder de onderliggende verkeersregels te begrijpen. Dit is problematisch, want als je de theorie niet beheerst, hoe kun je die dan toepassen in de praktijk?
Het is belangrijk om eerlijk te kijken naar wat echt telt in een rijopleiding: een veilige, zelfstandige en zelfverzekerde bestuurder opleiden. Als een kandidaat zakt, is dat geen schande. Het is een kans om te leren en sterker terug te komen. Een herkansing met een mooie, zelfverzekerde rit is waardevoller dan een geforceerde eerste keer slagen zonder echte bekwaamheid. Laten we de focus verleggen van slagingspercentages naar echte verkeersveiligheid en vaardigheid.
