Daar ga je dan met je instructeur de drukte in, "go with the flow" zeg maar. Als een grote, goedmoedige teddybeer door het verkeer probeer je de regels van het spel meteen toe te passen.
Fietsers en brommers zwermen als vliegen om je heen. "Waar komen ze vandaan?" denk je. Van onder, boven, links of rechts?
Je instructeur grijpt naar je stuur en attendeert je op twee fietsers die te dicht in je ruimtekussen zitten. Op dat moment word je ingehaald door een bromfiets. Vol gas scheurt hij ons voorbij. Zo snel als hij verscheen, is hij ook weer verdwenen.
Je bent druk aan het oefenen om de ruimte rondom de auto constant te houden. Dit vraagt om een goede bediening van de auto. Vooral het tempo regelen vraagt veel aandacht. Je begrijpt in ieder geval de doelstelling van het rijden door een winkelstraat.
Het kijkgedrag is een belangrijk onderdeel, zeker met het oog op de veiligheid. De juiste manier van kijken en het bewust waarnemen… fietsers, brommers, je ziet ze al vanaf je kleutertijd. Je weet dat fietsers slingeren. Wie slingert er niet op de fiets? Iedereen toch? Er is wel een soort fietser die minder slingert, maar daar kom ik later op terug. Fietsers zijn lastige verkeersdeelnemers als je in een auto zit.
Je moet rekening met ze houden, want zij zijn tenslotte de zwakkere verkeersdeelnemers. Zeker op rotondes en kruispunten. De jeugd interesseert het niet zo veel als het onveilig wordt.
Vaak hebben ze niet eens door hoe gevaarlijk hun gedrag is. En dan hebben we het nog niet over het gebruik van de smartphone. De wat oudere fietser wil nog wel signalen geven, zodat wij weten welke kant hij of zij opgaat.
Maar die jeugd... dat is wel een probleem. Ze zijn totaal niet bezig met het verkeer. Weten ze de regels überhaupt? Of was het fietsexamen destijds alleen maar stoppen voor rood licht en een hand uitsteken op het kruispunt, omdat er een verkeersmoeder stond? Totaal niet vaardig in het verkeer; dat is wat je ziet als je naar de gemiddelde jonge fietser kijkt.
Langzaam begin je het spel te begrijpen. Brommers zijn niet zo’n groot probleem. Ze zijn lekker snel en kennen de regels goed; ze hebben tenslotte rijles gehad. Dat zie je na een paar jaar wel terug in het verkeer. Maar die fietsers... dat blijft een ding. Gelukkig begin je daar ook meer inzicht in te krijgen.
Alleen het volgende probleem dient zich aan: hoe ga je om met e-bikes? Ja, dat is ook wel een ding…
E-bikes zijn elektrische fietsen in verschillende uitvoeringen: een standaardversie en een snellere versie. Vaak zie je wat ouderen op zo’n fiets rijden, meestal met z’n tweeën. Het wordt steeds moeilijker om te zien of het een e-bike is; de accu’s worden steeds kleiner.
E-bikers fietsen over het algemeen een wat strakkere lijn dan de reguliere fietser. De oorzaak ligt bij de constante aandrijving, waardoor er een betere stabiliteit ontstaat. Maar als je ouder wordt, nemen je vaardigheden af. Hoeveel dat is, verschilt per persoon. Wat je wel ziet in het verkeer, is dat e-bikers – en met name ouderen – andere beslissingen nemen dan ze op een gewone fiets waarschijnlijk hadden gedaan.
Gewoon omdat de natuur zegt: niet doen. Maar nu is er de e-bike. Dus als we een beslissing moeten nemen in het verkeer, kunnen we de natuur een beetje “helpen.” We gaan bijvoorbeeld wel die kruising over, maar vergeten dat onze waarneming ook minder wordt naarmate we ouder worden. Dus was het wel veilig om over te steken?
E-bikers zijn eigenlijk de "nieuwe fietsers." Ze zijn sneller dan de gewone fietser, wat langzamer dan brommers, maar door hun snelheid komen ze makkelijker in je ruimtekussen. Dus een goed bewustzijn van de automobilist is essentieel.
Als je nu naar de gewone fietser kijkt, heb je een verwachtingspatroon: jongeren slingeren, ouderen trouwens ook. Met z’n drieën naast elkaar, telefoon in de hand, totaal niet bezig met verkeer. Maar die e-bikers… dat is toch anders. We zullen moeten wennen aan deze nieuwe verkeersdeelnemers.
Hoe? We moeten ons voorbereiden op een andere manier van fietsen, want over een aantal jaren heeft iedereen een e-bike. We moeten nadenken over waar de e-biker straks moet rijden: op het fietspad of op de rijbaan? Helmplicht? Daar wordt nu druk over gesproken. Opleiding? Ook daar moet over worden nagedacht. En de wegindeling? Dat is een belangrijk onderdeel van de veranderingen die ons te wachten staan.
Kortom, er is nog veel te doen voor alle partijen: de overheid, de branche en de instanties die met verkeersveiligheid te maken hebben.
Rij veilig.
Jan
